Nutrasötik nedir?

“Nutrasötik” terimi, tıbbi veya besleyici olarak fonksiyonel gıdaları tanımlamak için kullanılır.Tıbbi gıdalar, tasarım gıdaları, fitokimyasallar, fonksiyonel gıdalar ve besin takviyeleri olarak da adlandırılan nutrasötikler, “bio” yoğurtlar ve takviye edilmiş kahvaltılık tahıllar, ayrıca vitaminler, bitkisel ilaçlar ve hatta genetik olarak değiştirilmiş gıdalar ve takviyeleri içerir. İlaç olarak kabul edilmezler.Farmasötik dozaj formlarında satılırlar.Günlük gereksinim dozlarının altında alınan, vücudun günlük fonksiyonlarını sürdürebilmesi için besinlerle alınması gereken asgari miktarı takviye etmeye yönelik alındığında gıda desteği, bir vücut fonksiyonunu normalin üzerinde desteklemeye veya onarmaya yönelik günlük gereksinim miktarının üzerinde yüksek miktarda alımına nutrasötik tanımı uygundur.

Çeşitli hastalık durumlarını tedavi etmek için tanıtılan bu yeni ürünlerin çoğu, köklerini bitki krallığından alır.Birçok bitki kendilerini enfeksiyondan korumak için alkaloidler gibi ikincil bileşikler ürettiğinden ve bu bileşenlerin insan enfeksiyonunun tedavisinde faydalı olabileceğinden bu açık bir seçimdir. Ayrıca, birçok kültürde, hastalığın tedavisinde aktivitesi olan bitkileri tanımlamak için kullanılabilecek uzun bir bitki kullanımı geçmişi vardır.

ÖNEMLİ NUTRASÖTİKLER ve ETKİLERİ

Çay (Yeşil çay):
Terapötik alan: Kardiovasküler sağlık, kemik, cilt ve ağız
sağlığı, kanserden koruyucu, kilo verdirici (antioksidan)
Önerilen doz: 5–100 mg/gün (çay polifenolleri)

Karnitin: Karnitin esansiyel bir hücre bileşiği olup lisin
ve metioninden karaciğer ve böbrekte sentezlenir, beyinde de
sentezlendiği bilinmektedir.. Karnitinin iki izomerik formu
bulunmaktadır (D- ve L- formları), bunların farklı biyokimyasal ve farmakolojik özellikleri vardır. Doğal olan her zaman için L-karnitindir, D- formu genellikle kimyasal sentez aşamasında oluşur.
Terapötik alan: Sporcu desteği, kardiovasküler sağlık kemik sağlığı, kilo optimizasyonu, veteriner hekimlik
Önerilen doz: 2–4 g/gün

Asetil-L-karnitin: Asetil L-karnitin vücutta doğal olarak
üretilen bir amino asittir (karaciğer, böbrek, beyin), bu madde vücutta enerji üretmeye yardımcı olur, kalp, beyin ve kas
hareketleri fonksiyonları için önemlidir.
Terapötik alan: Mental sağlık, sporcu desteği, kilo düzenlenmesi
Önerilen doz: 1.5–3 g/gün

Omega-3 yağ asitleri (balıklarda): Majör yağ asidi docosaheksaenoik asittir. Terapötik alan: Eklem, kardiovasküler sistem, göz ve mental sağlık, kanserden koruyucu, kemik, solunum sistemi sağlığı, deri ve veteriner hekimlik
Önerilen doz: 2.5 g/gün

Soya izoflavonları: Soyadan çok çeşitli besinler üretmek
mümkündür (soya sosu, soya sütü, tofu vs). Soyada bulunan
başlıca izoflavonlar daidzein ve genisteindir. Diğer flavon bileşiklerinin aksine izoflavonlarda fitoöstrojenik etki görülür.
Terapötik alan: Östrojenik, kanserden koruyucu, kardiovasküler sağlık
Önerilen doz: 30–50 mg/gün

ϒ-Linolenik asit: Özellikle Oenethera biennis bitkisinin
tohumlarından elde edilir, Evening Primrose Oil ismi ile de
bilinir.
Terapötik alan: Cilt sağlığı, eklem sağlığı
Önerilen doz: 360–2800 mg/gün
ϒ-Linolenik asit (GLA) en fazla atopik egzama ve premenstrüal sendromlarda kullanılmaktadır.